Dekánị bụ otu n’ime ụzọ ochie e si agbakwunye nkọwa n’akara zodiac iri na abụọ. A na-ekewa akara ọ bụla gaa n’akụkụ atọ, nke ọ bụla nwere ogo iri; n’ihi ya, zodiac ahụ nwere mpaghara nta iri atọ na isii. N’eserese ọmụmụ, dekánị nke mbara igwe nwere ike igosi ụzọ pụrụ iche ike akara ahụ si apụta. Ọ naghị anọchi akara, ụlọ, ma ọ bụ njikọ dị n’etiti mbara igwe. Kama nke ahụ, ọ bụ ọkwa nkwado na-eme ka ọnọdụ a maara nke ọma bụrụ nke a kọwara nke ọma.
Okwu “decan” sitere n’okwu Grik metụtara otu mmadụ ma ọ bụ ihe iri. Mgbọrọgwụ echiche a dị n’usoro ndị Ijipt oge ochie si agụta oge, bụ́ ebe ìgwè kpakpando iri atọ na isii na-enyere aka ịmata awa abalị n’oge dị iche iche n’afọ. Ka ịgụ kpakpando si malite n’omenala ndị Ijipt, Babilọn na Hellenistic, e jikọtara nkewa ndị a na zodiac. Akụkọ a na-egosi ogologo mgbalị ndị na-amụ mbara igwe na ndị na-agụ kpakpando mere iji hazie eluigwe ka ọ bụrụ usoro na-agbanwegharị mgbe niile.
Ịchọta dekánị adịghị esiri ike. Aries dị n’ogo 0 ruo 29 nke zodiac. Ya mere, dekánị mbụ ya bụ ogo 0 ruo 9, nke abụọ bụ 10 ruo 19, nke atọ bụ 20 ruo 29. A na-eji otu usoro ahụ eme ihe n’akara niile. Dịka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na mbara igwe dị n’ogo 4 nke Taurus, ọ dị na dekánị mbụ Taurus. Mgbe ọ dị n’ogo 23, ọ dị na dekánị nke atọ.
Ọtụtụ omenala na-akọwa ndị na-achị dekánị. N’oge a, usoro a kacha eji eme ihe bụ dekánị Chaldean. Usoro ahụ na-ahọpụta mbara igwe site n’usoro na-emegharị ugboro ugboro, malite na Mars maka dekánị mbụ nke Aries. N’okpuru ya, akara ọ bụla nwere ndị na-achị dekánị atọ, usoro ahụ na-agakwa n’ime mbara igwe n’usoro a kapịrị ọnụ kama ịmegharị naanị onye na-achị akara ahụ.
Usoro ọzọ a na-ejikarị eme ihe, karịsịa n’ịgụ kpakpando nke oge a, na-ejikọta dekánị nke otu ihe na akara atọ so n’ihe ahụ. Dekánị mbụ na-ejikọta na akara ahụ n’onwe ya, nke abụọ na akara sochirinụ nke otu ihe, nke atọkwa na akara ikpeazụ nke ihe ahụ. Dịka ọmụmaatụ, a pụrụ ịhazi akara ọkụ dịka Aries, Leo na Sagittarius. Nhazi a na-eme ka mmekọrịta dị n’etiti akara atọ nwere otu ihe doo anya.
N’ihi na usoro ndị a na-enye nsonaazụ dị iche, onye na-agụ kwesịrị ịkọwa nke ọ na-eji. Ọgba aghara na-ebilite mgbe mmadụ jikọtara ndị na-achị mbara igwe sitere n’otu omenala na nkọwa sitere n’ọzọ n’enweghị usoro doro anya. Ọ dịghị mkpa ikwu na otu usoro bụ naanị ya bụ eziokwu zuru ụwa ọnụ. Ihe kacha baa uru bụ ịhọrọ usoro na-agbanwe agbanwe, ịghọta ebe o si malite, ma jiri ya n’ókè kwesịrị ekwesị.
Mgbe ị na-agụ dekánị n’eserese ọmụmụ, buru ụzọ leba anya na mbara igwe na akara ya. Venus dị na Gemini ka bụ Venus dị na Gemini: nkwurịta okwu, ọchịchọ ịmata ihe, mgbanwe na njikọ echiche ka bụ isiokwu ya. Dekánị nwere ike ịgbakwunye obere mgbanwe n’ụdị ike ahụ si apụta. Ọ bụrụ na Venus nọ na dekánị nke abụọ, onye na-agụ na-eji usoro ihe nwere ike ịgbakwunye mmetụta Libra, nke na-emesi ịdị mma n’etiti mmadụ, nha anya na imekọ ihe ọnụ ike. Nke a anaghị emepụta akara ọhụrụ; ọ na-akọwa nke ọma otú Venus dị na Gemini nwere ike isi chọọ njikọ.
A pụkwara iji otu ụzọ a nyochaa Ascendant, Sun, Moon na onye na-achị eserese, ọ bụ ezie na ọnọdụ niile ekwesịghị inweta otu nlebara anya. Malite n’ebe ndị na-ahazi ahụmịhe bụ isi nke mmadụ dị. Ascendant na-akọwa ụdị mmadụ si ezute ndụ, Sun na-ejikọta na ume na ngosipụta ebumnuche, Moon na-akọwa usoro mmetụta na nzaghachi ndị mmadụ maara nke ọma. Dekánị nwere ike inyere aka ịmata ọdịiche dị n’etiti mmadụ abụọ nwere otu akara n’ozuzu, ma ọ ghaghị ịnọ n’okpuru nkọwa eserese dum.
N’ókè ogo, a ghaghị ịkpachara anya. Mgbe mbara igwe dị nso n’ogo 10 ma ọ bụ 20, lelee ogo zuru ezu na usoro sọftụwia eserese ahụ ji eme ihe. Ịgbakọta ọnụ nwere ike ịkwaga mbara igwe site n’otu dekánị gaa n’ọzọ. Ọ dịkwa mma izere inye dekánị nkọwa sara mbara mgbe oge ọmụmụ amachaghị, n’ihi na ọnọdụ ahụ n’onwe ya nwere ike ghara ịpụta n’ezie.
Dekánị na-enyekarị aka mgbe a na-atụnyere eserese mmadụ abụọ. Mmadụ abụọ nwere ike inwe Mercury na Virgo, ma Mercury nke otu onye dị na dekánị mbụ ebe nke onye ọzọ dị na nke atọ. Ha abụọ nwere ike ịhụ uru n’ịtụle ihe nke ọma na n’ịbụ ndị ziri ezi, mana ngosipụta ya nwere ike ịdị iche. Otu onye nwere ike ilekwasị anya n’eziokwu ozugbo na nhazi bara uru; onye nke ọzọ nwere ike iji ụzọ sara mbara, nke haziri nke ọma ma ọ bụ nke na-ele mmekọrịta anya, dabere n’usoro dekánị a họọrọ. Nke a anaghị ekpebi ma ha ga-adakọ. Ọ na-enye naanị ajụjụ ọzọ a ga-enyocha.
Maka mgbatị dị mfe, họrọ otu mbara igwe pụtara ìhè ma dee nkọwa ya n’ọkwa atọ. Nke mbụ, kọwaa ọrụ bụ isi nke mbara igwe ahụ. Mgbe ahụ kọwaa otú akara si emetụta ọrụ ahụ. N’ikpeazụ, tinye dekánị dị ka ụdị ma ọ bụ mesiri ike nwere ike ịdị. Tụleezie ụlọ na njikọ ndị ọzọ dị n’eserese ahụ. Ọ bụrụ na nkọwa dekánị emegide ihe ndị ọzọ siri ike n’eserese, ka ihe ndị ahụ siri ike buru ụzọ.
Uru kasịnụ nke dekánị bụ na ọ na-eweta obere ọdịiche, ọ bụghị ụzọ mkpirisi. Ọ na-echekwa nnukwu usoro ihe atụ nke zodiac, ma na-egosi na ogo iri mbụ nke akara nwere ike ịdị iche n’ahụmịhe site n’ogo iri ọzọ. Mgbe e jiri nghọta akụkọ ihe mere eme na njide onwe onye mee ihe, dekánị na-enyere onye na-agụ aka isi na nkọwa akara zuru ezu gaa n’ịghọta nke ọma otú ike mbara igwe si apụta. Họrọ otu usoro, lelee ogo ahụ nke ọma, ma mee ka nkọwa dekánị bụrụ naanị akụkụ nta nke eserese dum.